Rol Inspectie SZW in civiele recht - Asselbergs & Klinkhamer advocaten

Asselbergs & Klinkhamer
gaat zorgvuldig met uw privacy om.

Onze website maakt gebruik van cookies. Deze cookies zijn er om de website goed te laten functioneren en om statistieken te verzamelen aan de hand waarvan de website kan worden verbeterd.

Arbeidsongevallen en beroepsziekten zijn een toenemend en urgent probleem. De gemiddelde werknemer is steeds ouder en daardoor kwetsbaarder. Daarnaast zijn er op dit moment – door de arbeidskrapte – relatief veel mensen aan het werk. De werkgever die geen plan van aanpak heeft voor de situatie dat het misgaat met gevaarlijke, chemische stoffen of op hol geslagen machines, kan sinds 22 juli 2019 direct een boete van duizenden euro’s verwachten van de Inspectie SZW (Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid). In hoeverre speelt het oordeel van de Inspectie SZW een rol in het civiele recht? Ik leg het uit in dit blog.

De verplichtingen van een werkgever

Werkgevers (uitgezonderd zzp’ers) zijn al sinds 1 januari 1994 verplicht om een risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) te laten uitvoeren op de werkvloer. Uit een dergelijke analyse moet blijken hoeveel kans een werknemer heeft op bijvoorbeeld een burn-out of kanker. Alleen indien deze kansen inzichtelijk zijn, kan een werkgever daar immers op anticiperen. Uit onderzoek blijkt dat nog niet de helft van de bedrijven een dergelijke analyse laat uitvoeren. Vooral kleine ondernemingen beschikken hier vaak niet over. Met alleen een risicoanalyse is een werkgever overigens nog niet klaar. Er moet ook een plan van aanpak zijn, waarin staat wat het protocol is bij calamiteiten. Het ontbreken daarvan is ook in strijd met de Arbeidsomstandighedenwet en kost vanaf nu 3.000 euro.

Is uw werkgever aansprakelijk voor de door u opgelopen schade?

Stel, u wordt slachtoffer van een arbeidsongeval of beroepsziekte en de inspectie SZW heeft uw werkgever daarvoor beboet. Betekent dit dan automatisch dat uw werkgever ook aansprakelijk is voor de door u opgelopen schade? Nee, dat niet.

Het spreekt uiteraard niet voor een werkgever als hij de Arbowetgeving niet zorgvuldig naleeft. Dat verzuim betekent echter nog niet dat de werkgever steeds aansprakelijk is. Het gaat bij een civiele vordering immers om de vraag of de werkgever die maatregelen heeft genomen die medewerkers redelijkerwijs van hem kunnen verlangen. Waarbij rekening wordt gehouden met de aard van de arbeid. Zo kan een werknemer die gevaarlijk werk doet verdergaande maatregelen verlangen ter beperking van risico’s dan iemand met een kantoorbaan.

De zorgplicht van de werkgever

Het nemen van de vereiste maatregelen door de werkgever wordt ook wel de zorgplicht van de werkgever genoemd. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

  • Het gebruik van beschermingsmiddelen;
  • Een zorgvuldige inrichting van de werkplaats;
  • Het zo min mogelijk gebruiken van bepaalde risicovolle grondstoffen en machines;
  • Het geven van voorlichting over het gebruik van machines;
  • Het geven van instructies over op welke manier het werk verricht moet worden;
  • Het toezicht houden op de uitvoering van de werkzaamheden.

Wie bewijst of de vereiste maatregelen wel of niet zijn genomen?

Het is in beginsel de werkgever die moet bewijzen dat hij zijn zorgplicht in voldoende mate is nagekomen. Hierbij is van belang dat een werkgever van een ongeval van enig belang of van (mogelijke) beroepsziektes een rapport opmaakt. Dodelijke en ernstige arbeidsongevallen, met als gevolg een ziekenhuisopname en/of blijvend letsel, moeten zelfs verplicht worden gemeld bij de Inspectie SZW. Verzuimt een werkgever in een dergelijk geval melding te maken? Dan komt dat voor zijn rekening, in die zin dat hij tekortschiet in zijn bewijsvoering en aan schadeplichtigheid niet kan ontkomen.

Ondanks dat de Inspectie SZW dus toetst aan een andere wetgeving dan waaraan in een civiele procedure wordt getoetst, heeft het oordeel van de Inspectie daarop wel degelijk invloed. Met een dergelijk rapport kan een werknemer allereerst bewijzen dat hij schade heeft geleden in de uitoefening van zijn werkzaamheden. Vervolgens is de inhoud hiervan ook relevant voor de beoordeling van de vraag of een werkgever aan zijn zorgplicht heeft voldaan.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.